Ραγάδα Πρωκτού – Ραγάδα Δακτυλίου

Τι είναι ραγάδα δακτυλίου (πρωκτού)

Η ραγάδα δακτυλίου (ή αλλιώς ραγάδα πρωκτού) είναι ουσιαστικά μια πληγή, ένα ‘’σκίσιμο’’ κατά τον επιμήκη άξονα του βλεννογόνου του πρωκτού. Η πληγή αυτή είναι βαθειά και φτάνει μέχρι τον μυικό χιτώνα του πρωκτού μέχρι τις ίνες του έσω σφιγκτήρα του πρωκτού. Εμφανίζεται συνήθως κάτω από την οδοντωτή γραμμή του πρωκτού. Η συνήθης θέση αν φανταστούμε τον πρωκτικό δακτύλιο σαν ρολόι είναι στην 6η ώρα. Δηλαδή προς την πλευρά του κόκκυγα. Περιφερικά της ραγάδος και προς τα έξω δημιουργείται ένας δορυφόρος δερματικός όζος (skin tag) που είναι πιθανόν κάποιος χωρίς εμπειρία να τον μπερδέψει με αιμορροίδα.  Τυχόν συνύπαρξη πολλαπλών ραγάδων σε διάφορα σημεία της περιφέρειας του δακτυλίου υποδηλώνει τη συνύπαρξη άλλης φλεγμονώδους παθήσεως του εντέρου όπως η νόσος Crohn.

Πώς δημιουργείται η ραγάδα πρωκτού

Η ραγάδα δημιουργείται αρχικά από τραυματισμό του πρωκτού. Το σκίσιμο/ πληγή όπως τα χαρακτηρίσαμε παραπάνω δημιουργούνται συνήθως σε άτομα με δυσκοιλιότητα. Η δυσκoιλιότητα προκαλεί αφυδατωμένα-σκληρά κόπρανα τα οποία κατά την δίοδο τους από τον πρωκτό κατά την αφόδευση τραυματίζουν σκίζουν τον βλεννογόνο του πρωκτού, ξεκινώνοντας τον φαύλο κύκλο της ραγάδος.

 

Σπανιότερα ο τραυματισμός μπορεί να οφείλεται σε πρωκτική σεξουαλική επαφή, σε κνησμό του πρωκτού, ή σε χειρουργική ουλή (πχ μετά από επέμβαση αιμορροίδας) που δεν έχει επουλωθεί σωστά.

 

Η πληγή της ραγάδος δημιουργεί φοβερό πόνο κατά την αφόδευση. Ο έντονος πόνος δημιουργεί κατά κάποιο τρόπο σπασμό του σφιγκτήρα του πρωκτού. Σε χρόνιες καταστάσεις λοιπόν αυτό οδηγεί σε υπερτονικό, υπερτροφικό σφιγκτήρα του πρωκτού. Που αυτό με την σειρά του στενεύει περαιτέρω τον αυλό του πρωκτού και κάνει ακόμα πιο δύσκολη την δίοδο των κοπράνων από τον πρωκτό. Αυτό δημιουργεί μια φοβία στον ασθενή που αποφεύγει την κένωση, χειροτερεύοντας την δυσκοιλιότητα, και έτσι τροφοδοτεί τον φαύλο κύκλο που περιγράψαμε πάνω.

Ποιά είναι τα χαρακτηριστικά συμπτώματα

Τυπικά οι ασθενείς με ραγάδα παραπονούνται για πολύ έντονο πόνο/κάψιμο/κόψιμο κατά την αφόδευση, ο οποίος μπορεί να διαρκεί μέχρι και 4-5 ώρες και κάποιες φορές συνοδεύεται από μικρή απώλεια αίματος. Κατόπιν ο ασθενής μένει ελεύθερος συμπτωμάτων μέχρι την επόμενη αφόδευση.

Θεραπεία

Η φαρμακευτική θεραπεία έγκειται στην καταπολέμηση της δυσκοιλιότητας με υπακτικά και σκευάσματα αλοιφές που περιέχουν νιτρώδη και/ή τοπικά αναισθητικά. Η αποτελεσματικότητα αυτών των μεθόδων είναι περιορισμένη.

 

Η χειρουργική αντιμετώπιση, είναι ανώδυνη, αναίμακτη, σύντομη και αποτελεσματική.

 

Βασικός άξονας της θεραπείας είναι η μερική πλάγια έσω σφιγκτηροτομή, η οποία απαλλάσσει τον ασθενή από τον χρόνιο σπασμό του σφικτήρα και διευκολύνει την ταχεία επούλωση της ραγάδας. Η επέμβαση αυτή πρέπει να εκτελείται από εξειδικευμένο χειρουργό για την αποφυγή δημιουργείας ακράτειας. Εκτός αυτού εκτελείται καθαρισμός της  ραγάδας, με χρήση  σύγχρονων μορφών ενέργειας (RF- monopolar cautery).

 

Η επέμβαση αυτή διαρκεί 20-30 λεπτά, γίνεται με λαρυγγική μάσκα (LMA) και ο ασθενής επιστρέφει στο σπίτι του την ίδια ημέρα. Η ανακούφηση του ασθενούς μετά από αυτές τις επεμβάσεις είναι εντυπωσιακή και άκρως ικανοποιητική και για τον ίδιο και για εμάς τους θεράποντες ιατρούς.